art folie |ärt fôˌli|

historia sztuki dla początkujacych

Posts Tagged ‘funkcje sztuki

notatki – sztuka prehistoryczna

2 Komentarze

SZTUKA PREHISTORYCZNA

sztuka prehistoryczna

obejrzyj galerię –
sztuka prehistoryczna

 

 tradycyjny podział pradziejów:

 

człowiek – od ok. miliona lat temu
człowiek na ziemiach polskich – ok. 200 tys. lat p.n.e.
paleolit – starsza epoka kamienia – od ok. 550 tys. lat p.n.e.
mezolit – środkowa epoka kamienia – od ok. 8 tys. lat p.n.e.
neolit – młodsza epoka kamienia – od ok 6 tys. lat p.n.e.
epoka brązu – od ok 700 roku p.n.e.
epoka żelaza – od 450 roku p.n.e. (wraz z okresem rzymskim)
okres wędrówek ludów – do 650 roku n.e.

 

epoka młodszego paleolitu 

– koczownicy, łowiectwo, zbieractwo
– już od 25 000 – 10 000 r. p.n.e. można mówić o sztuce na wysokim poziomie artystycznym
– najliczniejsze dzieła sztuki – od Uralu po Ocean Atlantycki
– drobna rzeźba, ozdoby pełniące funkcje amuletów (tereny dzisiejszej Francji, Rosji, Czech)

– postać ludzka w drobnej rzeźbie (Wenus z Willendorfu) – figury kobiety-matki z podkreślonymi cechami macierzyńskimi

Wenus z Willendorfu

Wenus z Willendorfu

malowidła na ścianach jaskiń

– tematem są zwierzęta, rzadko ludzie
– malowane z wyczuciem, podziwem dla ich siły, zręczności i piękna

– największe skupiska grot – płd.-zach. Europa:

– Pireneje
– Góry Kantabryjskie (Hiszpania, Altamira)
– Francja  – Lascaux (odkryta w 1940r.)
– Tassili w Algierii

Jaskinia w Lascaux, Francja

Jaskinia w Lascaux, Francja

 

funkcje malarstwa jaskiniowego:

– groty były miejscami kultu, nie zamieszkania
– wizeunki zwierząt miały znaczenie kultowe
– niektóre mogły mieć charakter magiczny

 

warsztat artysty prehistorycznego

– rysunek ryto w skale i kontur wypełniano farbą
– farby mieszane z wodą lub tłuszczem
– podstawowy barwnik – ochra (poprzez prażenie uzyskiwano różne odcienie), czerń – zwęglone kości
– narzędzia: palce, dmuchawki, pędzle z włosia

 

środki artystyczne:

– kreska i linia (najwcześniej)

– plama barwna (z początku płaska, o jednolitym natężeniu walorowym i jednakowym nasyceniu, następnie uległa zróżnicowaniu)

– wnętrze konturu wypełniano też plamami barwnymi o dwóch lub kilku tonach barwnych (wrażenie bryłowatości zwierzęcia – np. w Altamirze)

– sposób przedstawienia postaci – od schematycznych uproszczeń, poprzez syntezę do coraz większego realizmu

– od ilustracji pojęć do obserwacji natury

– od umownych znaków, przez schematycznie ujęte głowy i części zwierząt, następnie całe zwierzęta profilem – świetnie uchwycone w ruchu

– stopniowo sylwetowe ujęcie ustępuje miejsca sugestii bryły, wizerunki opracowane są coraz dokładniej, proporcje zgodne z naturą, dużo szczegółów

 

epoka mezolitu i neolitu 

– gospodarka osiadła, ocieplenie się klimatu
– rozwój: garncarstwo, tkactwo, budownictwo
– wynalazek brązu, żelaza – rozkwit gospodarki

 

epoka neolitu i brązu

sztuka mobilna (ruchoma):

– drobna rzeźba, ozdoby, ceramika, początki architektury, sztuka zdobnicza
– naczynia z gliny, narzędzia, broń, biżuteria
– doskonalenie narzędzi, pierwsze osady w żyznych deltach rzek

– sztuka zdobnicza: 

ornament:

– w ścisłym związku z przedmiotem, który zdobi
– obiega w postaci pasów naczynia, pokrywa powierzchnię przedmiotów podkreślając ich naturalny kształt i wyodrębniając charakterystyczne miejsca

motyw – powtarzalny element każdego ornamentu:

abstrakcyjne o charakterze geometrycznym
– motyw organiczny – przedstawiający uproszczone ludzkie i zwierzęce postacie

 

– kamienne posągi bóstw – idole

– kształty bardzo uproszczone, jedynie kojarzą się z postacią ludzką lub zwierzęcą
– uderzający brak inspiracji przyrodą
– uogólniona forma

 

architektura

– prymitywne domostwa – szałasy, ziemianki, nawodne budowle na palach)

megality – początki architektury monumentalnej

– rozsiane na wybrzeżach Europy północnej
– są to początki architektury sakralnej
menhiry – pionowe, potężne, pojedyncze słupy, w szeregach lub w kręgach z centrum do składania ofiar
dolmeny

 

podstawowe funkcje sztuki:

malarstwo jaskiniowe i rzeźba: funkcja ideowa, magiczna, kultowa
ozdoby rzemiosła artystycznego: funkcja estetyczna
architektura: funkcja użytkowa i ideowa


źródła:
B. Osińska – ‚Sztuka i Czas’
http://pl.wikipedia.org/wiki/Sztuka_prehistoryczna
Reklamy

Written by Aleksandra Krolak

21/12/2008 at 15:35